OK

 گفت و گو با مهتاب ادریسی، مدیر آزمایشگاه کنترل کیفیت نیکان اکسیر آزما

نیکان‌اکسیرآزما: آزمایشگاه های تحقیقاتی و آزمایشگاه های کنترل کیفیت باید از هم مستقل باشند

بسپار می نویسد، مهتاب ادریسی، دانش آموخته دکتری تخصصی گرایش شیمی آلی از پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران است و در حال حاضر به عنوان مدیر آزمایشگاه کنترل‌کیفیت نیکان‌اکسیر آزما مشغول به فعالیت است. شرکت نیکان‌اکسیر آزما (نکسا) در سال 1392 در کرج تاًسیس شده و از آبان ماه همان سال بصورت رسمی فعالیت‌های خود را به عنوان آزمایشگاه همکار اداره کل استاندارد استان البرز در دو بخش مجزای تعیین عیار فلزات گران بها و کنترل کیفیت رنگ و پوشش‌ها آغاز کرده است. این شرکت از فروردین ماه سال 1395 جزو شرکت‌های دانش‌بنیان مورد تاًیید و حمایت معاونت علمی فناوری ریاست جمهوری قرار گرفته و در سال 1394 نیز به عنوان آزمایشگاه نمونه استان البرز انتخاب شده است. آزمایشگاه نیکان‌ اکسیر‌آزما از ابتدای تاًسیس رویکردی تحقیقاتی داشته است و فعالیت‌های خود را همگام با واحدهای تولیدی به منظور بهبود کیفیت محصولات تولیدی در راستای استانداردهای ملی و بین‌المللی ادامه می‌دهد.
بسپار- شرکت نیکان اکسیرآزما چه خدماتی به صنعت رنگ ارائه می‌دهد؟ 
ادریسی: 
خدمات آزمایشگاهی شرکت نیکان اکسیرآزما (نکسا) در سه بخش شامل 1- آموزش در خصوص کنترل کیفیت رنگ‌های ساختمانی، صنعتی و خودرویی و همچنین فرمولاسیون و روش‌های ساخت انواع رنگ‌های آب‌پایه و حلال‌پایه، 2- انجام آزمون‌های استاندارد منطبق با استانداردهای ملی و بین‌المللی بر روی نمونه‌های ارسالی از شرکت‌های رنگسازی و 3- مشاوره در خصوص استقرار سیستم‌های کنترل کیفیت رنگ در واحدهای تولیدی، بهبود فرمولاسیون و ... است.
بسپار-آیا آزمایشگاه نکسا از حیث وظایف و عملکرد تفاوتی با سایر آزمایشگاه های همکار استاندارد دارد؟
ادریسی: 
آزمایشگاه نیکان اکسیر آزما در سال‌های فعالیت خود علاوه بر آموزش مسئولین کنترل کیفیت واحدهای تولیدی جدای از انجام وظایف تعریف شده توسط سازمان استاندارد، در راستای رسالت تحقیقاتی خود به آموزش و انتقال دانش فنی ساخت رنگ‌های های حلال‌پایه و آب‌پایه پرداخته و همچنین بهینه‌سازی فرمولاسیون ساخت انواع رنگ‌ها و رفع مشکلات فنی‌شان را که توسط بهترین مشاوران در صنعت رنگ انجام می‌شود، در دستورکار خود قرارداده است. 
بسپار- آزمون های استانداردی که بر روی رنگ های آب پایه انجام می شود، کدام ها هستند؟ 
ادریسی: 
تفاوت‌های رنگ‌ های آب پایه اکریلیک و آلکیدی‌ های حلال‌ پایه اعم از ساختمانی و صنعتی گاه بسیار زیاد و بیشتر به‌خاطر تفاوت‌ های ساختاری‌ شان است. چنان که اغلب رنگ‌ های اکریلیک آب‌ پایه ترموپلاست و رنگ‌های آلکیدی ترموست هستند و بدیهی است که تفاوت روش‌های تست این دو خانواده گاه بسیار زیاد می‌شود. دیگر اینکه اکریلیک‌ها بسیار سریع و با تبخیر حلال آب، خشک می‌شوند و تشکیل فیلم کامل می‌دهند که نشان می‌دهد به شدت به شرایط محیطی خود شامل دما و رطوبت و نوع بستر اجرا (گچ و بتن یا شیشه، چوب یا فلز) حساس هستند. ولی در تشکیل فیلم، آلکیدی‌ها حتی در حضور 3 نوع خشک‌کن علاوه بر تبخیر حلال‌ها باید کراسلینک نیز بکنند و لذا خشک شدن و تشکیل فیلم کامل بسیار آرام و ظرف چند ساعت و حتی چند روز رخ می‌دهد. پس پیداست که در برابر شرایط محیطی و سطح بستر اجرایی حساسیت خیلی کمتری نشان می‌دهند. وجود حلال‌های آلی در یک رنگ خواصی از قبیل قابلیت کاربرد، تسهیل زمان خشک شدن و تشکیل فیلم رنگ را به وجود می‌آورد اما در طی این فرآیند حلال‌ها به عنوان ترکیبات آلی فرار (VOC) به محیط پیرامون وارد شده و تاًثیرات منفی و سمیت زیست‌محیطی را به وجود می‌آورند. امروزه با پیشرفت تکنولوژی رنگ، رنگ‌های پیشرفته و مبتنی بر حلال آب که شامل رزین‌های اکریلیک و انواع بهبود یافته دیگر مانند پلی‌اورتان‌ها، اپوکسی‌ها و آلکیدها و غیره هم می‌شود به طور فزآینده جایگزین رنگ‌های مختلف با حلال‌های آلی شده‌اند و در طیف وسیعی از کاربردهای صنعتی و ساختمانی مصرف می‌شوند.
از سویی رنگ‌های اکریلیک آب‌پایه دوام و مقاومت جوی بسیار عالی دارند، زمان خشک شدن‌ آن‌ها سریع و بدون انتشار بوی نامطبوع و VOC  بالاست که خود مزیت مهمی برای محیط‌زیست و مصرف‌کنندگان ساختمانی و صنعتی است. لازم به ذکراست که حلال‌های آلی مصرفی در رنگ‌های آب پایه بسیار کم و اغلب از نوع حلال‌های گلیکولی و استری بدون بو و با درجه سمیت بسیار ناچیز است. بعضی از این حلال‌ها مانند منوپروپیلن گلایکول حتی در صنایع آرایشی و بهداشتی قابلیت مصرف دارند و در خاک به سرعت تجزیه شده و وارد طبیعت می‌شوند. 
(ادامه  دارد ...)

متن کامل این گفتگو را در شماره 180ام دوماهنامه پوشرنگ که در شهریورماه منتشر شده است بخوانید. 

  مرجع قانونی تعیین عیار فلزات گرانبها
به گزارش خبرگزاری برنا از استان البرز به نقل از روابط عمومی اداره کل استاندارد البرز،
علی سعادتی اظهار کرد: بر اساس قانون اصلاح قوانین و مقررات سازمان ملی استاندارد، این سازمان تنها مرجع قانونی تعیین عیار فلزات گران‌بها است.
وی با اشاره به اینکه تاکنون 13 واحد تولیدکننده مصنوعات طلا در این استان کد شناسایی از این اداره کل دریافت کرده‌اند، ابراز داشت: از ابتدای سال جاری این واحدها به طور مستمر مورد بازرسی قرار گرفته است.
این مسئول خاطرنشان کرد: نمونه‌های اخذ شده از این واحدها برای تطابق با استانداردهای مربوطه به آزمایشگاه ارسال می‌شود و در صورت مغایرت با استانداردهای ملی با متخلفان برخورد خواهد شد.
سعادتی تأکید کرد: هدف از آزمون مصنوعات طلا، بهبود فرآیند کیفیت تولید و بالا بردن سطح آگاهی عمومی است.
وی گفت: شهروندان باید در زمان خرید طلا به کد شناسایی استاندارد آن محصول دقت کنند و در صورت وجود هرگونه مشکل می‌توانند مراتب را از طریق تلفن 1517 برای رسیدگی به این اداره کل اطلاع دهند.
 

روش جدید محققان برای حذف آلاینده های آلی آب و خاک
محققان هندی با استفاده از نانوذرات نقره و کامپوزیت گرافنی موفق به ارائه روشی شدند که با استفاده از نور مرئی می‌تواند ترکیبات آلاینده آلی خاک و آب را از بین ببرد. به گزارش سرویس علمی ایسنا، برخی آلودگی‌های موجود در آب نظیر فیس‌فنول (BPA)، می‌تواند روی هورمون‌های بدن تأثیرگذار باشند. این آلاینده‌ها به طور معمول در محیط‌ زیست وجود دارند. در راستای زدودن این آلودگی‌ها از آب و خاک، دانشمندان روش جدیدی ارائه کرده‌اند که در آن از نانوذرات و نور برای شکستن مولکول‌های آلوده کننده استفاده می‌شود. محققان این تحقیق از مرکز مواد پیشرفته هند معتقدند که دسته‌ای از آلودگی‌ها دارای پتانسیل بالایی در تغییر رفتار غدد درون‌ریز هستند. این آلودگی‌ها می‌توانند رفتاری شبیه به هورمون‌های بدن را ایفا کرده و یا مانع از عملکرد این هورمون‌ها شوند. تداخل عملکرد هورمون‌ها می‌تواند به سلامت انسان آسیب وارد کرده و همچنین توانایی تولیدمثل را محدود کند. این ترکیبات در حال حاضر در برخی محصولات صنعتی و وسایل خانگی وجود دارند. این مواد در خاک، آب و حتی شیر مادر شناسایی شده‌اند. محققان به دنبال استفاده از نور خورشید برای تجزیه این ترکیبات هستند تا در نهایت، خطر آن‌ها را به حداقل برسانند. راهبردهایی که تاکنون برای این کار مورد استفاده قرار گرفته، مبتنی بر پرتو فرابنفش است. این درحالی است که پرتو فرابنفش تنها پنج درصد از نور خورشید را شامل می‌شود؛ در نتیجه، کارایی این روش‌ها بسیار پایین است. این گروه تحقیقاتی به دنبال ارائه روشی بودند که بتوان با استفاده از نور مرئی خورشید (52 درصد از نور خورشید) این کار را انجام داد. محققان برای این کار از یک کامپوزیت گرافنی استفاده کردند که پیش از این برای تجزیه رنگ‌ها با نور مرئی از آن استفاده می‌شد. این گروه تحقیقاتی نانوذرات نقره را به این کامپوزیت افزودند تا نقش آنتن جذب کننده نور مرئی را ایفا کند. محققان این پروژه با استفاده از این نانوکامپوزیت جدید موفق به تجزیه سه دسته از ترکیبات آلاینده فنل، BPA و آترازین شدند. این گروه نشان دادند که این روش برای از بین بردن آلودگی‌های آلی با نور مرئی بسیار عالی است. نتایج این پژوهش در نشریه ACS منتشر شده‌است.